Bomen Beter Beheren

Nieuws

Lage takken bij bomen

RSS Feed

De bomen bij mijn huis hebben lage takken die weg moeten, wat is de beste manier om dat te doen?/ Hoe moet ik mijn bomen op de beste manier opkronen?

Bomen worden in de kwekerij worden meestal opgekweekt met een takvrije stam van  ongeveer twee meter. Als zo’n jonge boom als straatboom aangeplant wordt dan moet hij naderhand vaak nog progressief opgesnoeid worden om zodoende te komen tot een takvrije  stamlengte van b.v.  5 à 6 meter.

Eigenlijk is dat snoeien niet zo moeilijk, maar te lang wachten en te drastisch snoeien kan tot problemen leiden die gemakkelijk vermeden kunnen worden.  Deze problemen zijn o.a. : te grote snoeiwonden (Ø> 10-15 cm), moeilijk uit te voeren werk vanwege het extra takkenvolume,  hoog risico op het ontstaan van houtrot en infecties via de té grote snoeiwonden.

Bovendien kost het tijdig snoeien, zowel voor de boom als voor  de boombeheerder relatief minder energie dan laattijdig snoeien. Het overgroeien van grote snoeiwonden vraagt van een boom veel meer energie dan het overgroeien van een kleine snoeiwonde.

Daarenboven is het risico op infectieziekten veel groter naarmate de snoeiwonde groter is. Voor de boombeheerder is het makkelijker om een tak te verwijderen met een snoeischaar en veiliger dan het snoeien met een kettingzaag.  Het is ook handiger als het snoeihout opgeruimd kan worden met een kruiwagen in plaats van een zware hakselaar te moeten laten komen.

Bij het snoeien moet  eerst  de definitieve stamlengte bepaald worden.  (Uiteraard moeten niet alle bomen te pas en ten onpas opgesnoeid of opgekroond worden !  Bomen met takken die tot aan de grond rijken zijn vaak heel mooi en waardevol.).  In veel gevallen is de uiteindelijke takvrije stamlengte zelfs groter dan de hoogte van de boom bij aanplant. De takken die op termijn moeten verdwijnen vormen de  tijdelijke kruin. De definitieve kruin, gevormd door de takken die zullen blijven, is op het moment van aanplant vaak nog niet aanwezig.

Enkele tips om te snoeien in de tijdelijke kroon (slechts bij wijze van uitzondering kan hiervan afgeweken worden)
Snoei maximaal 20 % van de takken in één keer weg, en snoei eens om de 2 jaar,
Het is belangrijk dat we een gezonde boom opkweken die ten allen tijde goed blijft groeien. Als we takken weghalen, dan impliceert dat ook dat er bladeren weggehaald worden. De boom heeft dat blad echter nodig voor de fotosynthese, en dus voor de productie van voedingsstoffen. Als het bladoppervlak verminderd, kan de boom minder voedingsstoffen maken, waardoor hij minder goed zal kunnen groeien. Daarom wordt nooit meer dan 20 % in één keer weggesnoeid, en snoei je best maar om het andere jaar. Zo kan de boom iedere keer een jaar op krachten komen. Als een jonge boom Tien takken heeft, kan je er maar twee weg snoeien, als hij er vijftien heeft, kan je drie takken weg halen.   Indien er te veel gesnoeid wordt in één seizoen is de kans groot dat er ongewilde waterscheuten worden gevormd.

De dikste takken worden eerst weggehaald.
Hoe kleiner de snoeiwonde, hoe sneller de boom die kan overgroeien, en hoe kleiner de kans op aantastingen. Aangezien we al van op voorhand bepaald hebben, hoe hoog de onderste takken aan de stam mogen zitten, weten we dus ook welke takken uiteindelijk allemaal weg moeten. Van die takken kiezen we niet eerst de onderste, maar wel de dikste, omdat die snoeiwonden, de grootste zijn. Als we niet de dikste takken kiezen, dan zullen de snoeiwonden van die dikke takken bij de volgende snoeibeurt – over twee jaar – alleen maar groter zijn. Ze zullen dan ook voor de boom een groter probleem vormen.  De Ø van de te snoeien takken bedraagt ten hoogste 10 cm.  Indien een boom met een motorkettingzaag moet gesnoeid worden is er vaak sprake van achterstallige snoei.

Verwijder geen overstaande en boven elkaar staande takken in dezelfde snoeibeurt.
Een snoeiwonde zorgt altijd voor een plaatselijke verzwakking. Zorg er voor dat er geen concentratie van zwakke plekken ontstaat. Snoei dus nooit twee takken in dezelfde takkrans of twee takken die vlak boven elkaar staan in dezelfde werkgang.
Snoei nooit takken gedeeltelijk weg in de tijdelijke kroon
De tijdelijke kruin moet op termijn per definitie helemaal weggesnoeid worden. Het afgrendelen en overgroeien van een snoeiwonde kost altijd energie van een boom, hoe klein die snoeiwonde ook is. De energie die een boom moet spenderen aan een snoeiwonde, ergens halverwege een tak die uiteindelijk helemaal weg moet, is verloren energie. Het is veel beter om die tak van de eerste keer helemaal weg te snoeien, zodat de boom maar een keer energie moet verbruiken voor het afgrendelen en overgroeien.

Dubbele toppen moeten tot op ¾ van de totale hoogte verwijderd worden.
Het is aangewezen dat er slechts een enkele opgaande topscheut is. Het risico bestaat dat twee gelijk opgaande toppen een slechte vergroeiing vormen, zogenaamde plakoksels. Die plakoksels kunnen op latere leeftijd uitscheuren en de boom onherroepelijk verminken. Dubbele toppen vormen een veel kleiner risico in het bovenste kwart van de uiteindelijke boomhoogte. Ook boomsoorten die geen doorgaande stam vormen, hebben best geen dubbele kop.

Respecteer altijd de takkraag.
De takkraag is de zone die zowel hout bevat van de stam als van de tak. Deze zone is herkenbaar als de verdikking aan de takbasis. Die mag nooit met de tak mee verwijderd worden. Maar dat is zo elementair dat het  eigenlijk niet meer vermeld zou  moeten worden.

Dode en beschadigde takken vallen buiten de twintig procent regel.
Dood hout heeft geen bladeren en doet niet meer aan fotosynthese. Het wegsnoeien van dode takken verminderd dus ook niet het bladoppervlak van de boom. Beschadigde takken zijn een invalsbasis van allerlei problemen. Die moeten dus ten allen tijde zo snel mogelijk weg gehaald worden.

Hoe diep groeien boomwortels?

RSS Feed

Hoe diep groeien boomwortels?

De wortels groeien over het algemeen niet zo diep als vaak verondersteld wordt.

Bij een lage grondwatertafel kunnen de wortels tot twee meter diep in de grond doorgroeien. Dieper wordt de bodem te koud en te zuurstofarm om wortelgroei toe te laten.

In de meeste gevallen gaan bomen zelfs niet eens zo diep wortelen. Zeker wanneer er een ondoordringbare laag in de bodem voorkomt is wortelgroei op grotere diepte zo goed als onmogelijk.
Het is in ieder geval niet zo dat bomen een penwortel maken die een spiegelbeeld van de stam is. Penwortels komen voor bij jonge bomen, maar gaan zich heel snel inde breedte ontwikkelen.

Wat is de kroonprojectie van een boom

RSS Feed

Wat is de kroonprojectie van een boom?
De kroonprojectie is de loodrechte projectie van de kruin op de bodem.

De kroonprojectie (tot zelfs twee meter voorbij de kruin)  wordt in de boomverzorging algemeen beschouwd als de plaats waar de meeste wortels van de bomen groeien.

Dat geldt natuurlijk niet voor bomen die eerder smal en hoog zijn.

Kapvergunning bij bomen

RSS Feed

Ik heb een boom die gekapt moet worden, heb ik daar een kapvergunning voor nodig? Wanneer heb ik een kapvergunning nodig voor het vellen van een boom?

In principe heb je altijd een vergunning nodig om een boom te vellen.

Ook als dat een wilde zaailing of wanneer je die boom een aantal jaren eerder zelf aangeplant hebt, heb je een kapvergunning nodig.

Kappen zonder vergunning is een stedenbouwkundig misdrijf. Je kan dus maar best je voorzorgen nemen en op voorhand informatie vragen op de milieudienst van je gemeente.

Is een holle boom gevaarlijk

RSS Feed

Ik heb een boom die helemaal hol is, is die boom gevaarlijk?

Het beoordelen van een boom op veiligheid is geen eenvoudige zaak.

In ieder geval is het niet zo dat een boom die hol is, ook gevaarlijk is. Om dat goed te beoordelen, beschikt de boomverzorger over een hele reeks vaardigheden.

Om te beginnen is een boomverzorger opgeleid om de meeste problemen eenvoudig visueel te beoordelen, dus zonder dat daar apparatuur voor nodig is.

Maar hij weet ook wanneer een visuele beoordeling dit niet kan volstaan en er meer geavanceerde apparatuur moet ingezet worden.

wanneer bomen snoeien

RSS Feed

Wanneer moet ik mijn bomen snoeien?

Dat bomen gesnoeid moeten worden is eigenlijk niet correct. Tenminste, voor de boom zelf is dat zelden nodig.

Als bomen gesnoeid worden heeft dat meestal te maken met redenen die vooral voor de mens belangrijk zijn: vormsnoei, snoeien van fruitbomen , wegsnoeien van takken die te laag hangen of het verwijderen van dode of aangetaste takken zijn maatregelen die uitgevoerd worden voor de mens.
Bomen kunnen zowel in de zomer als in de winter gesnoeid worden. Vooral snoeien in de zomer is voor de boom zelf een geschikte periode omdat de boom in de zomer veel makkelijker kan reageren om de snoei. Als je enkele takken wil verwijderen kan je dat best in de zomer doen. Als je snoeit in de zomer zal de boom ook veel minder waterlot (lange rechte scheuten) vormen.
Als je wilgen, leilinden of dakplatanen gaat snoeien kan je dat best in de winter doen. Voor die bomen is het belangrijk dat er zoveel mogelijk nieuwe sterk groeiende scheuten gevormd worden. Snoeien in de zomer is voor deze bomen dus niet aangeraden.
Snoei zeker nooit wanneer het blad valt en vooral niet wanneer in het voorjaar het nieuwe blad gaat uitlopen.
Bomen die kunnen bloeden (esdoorn, haagbeuk, berk, okkernoot, vleugelnoot,…) worden ook best alleen maar gesnoeid als ze volop in blad staan: van mei tot eind augustus, afhankelijk van de soort.

Ik heb pas een boom geplant die niet wil groeien

RSS Feed

Ik heb pas een boom geplant die niet wil groeien, wat kan de oorzaak zijn?

Daar kunnen veel oorzaken voor zijn.

Maar vaak is het probleem dat de boom niet goed aangeplant is.

Het zou kunnen dat de boom te diep geplant is, dat komt vaak voor. Bij het planten moet de wortelhals van de boom ongeveer gelijk met het maaiveld zitten.

Het kan ook dat de boom op een te natte standplaats staat, of dat de bodem onvoldoende voorbereid is.

Maar als een boom slecht groeit na het aanplanten moet vooral gecontroleerd worden of er niks is fout gegaan bij het aanplanten.

Hebben bomen evenveel wortels als takken?

RSS Feed

Is het waar dat zich in de grond net zoveel wortels bevinden als takken bovengronds en dat het wortelpakket eenzelfde vorm heeft als de kroon?

Het wortelvolume staat in verhouding tot de kruin.

Maar het is zeker niet zo dat de wortels zich altijd en overal even ver uitspreiden als de takken.

Vooral zuilvormige bomen (bomen met een smalle hoge kruin) gaan ver voorbij de kroonprojectie wortelen.

Maar ook soorten zoals ruwe berk kunnen zich zeer ver voorbij de kruin uitstrekken.

De bodemgesteldheid is sterk bepalend voor de exacte vorm van het wortelgestel, maar algemeen kan je stellen het wortelgestel veel platter is dan de kruin. Je kan dus stellen dat de boom met zijn wortelgestel eerder de vorm van een wijnglas aanneemt.

Waar kan ik een opleiding voor boomverzorger volgen

RSS Feed

Waar kan ik een opleiding voor boomverzorger volgen en hoe wordt ik professioneel boomverzorger?

Om boomverzorger te worden is het best om een volledig opleiding te volgen. Die duren ongeveer 50 dagen, meestal gespreid over twee jaar.

Er bestaan ook kortere opleidingen en work-shops waar deelaspecten van het vak aangeleerd worden. Die kunnen een goede aanvulling zijn. Maar boomverzorging is meer dan alleen maar klimmen.

Een korte opleiding waar de nadruk op het klimmen ligt kan een aanvulling zijn voor iemand die al een theoretische bagage heeft.

In het algemeen is dat niet het geval en dan is een klimcursus niet voldoende om boomverzorger te worden. Daarvoor is het nodig dat je ook heel wat afweet van de biologie van de boom, zijn ontwikkeling en de manier waarop daar met snoeien of andere technieken kan bijgestuurd worden.

Volledige cursussen worden georganiseerd door

  • Inverde
  • Syntra in Gent, Hasselt en Roeselare
  • PCLT in Roeselare.
  • BSBB in Herk-de-Stad

 

Wat moet ik doen met een bloedende notenboom

RSS Feed

Help mijn notenboom is aan het bloeden!

De noot is een boomsoort die net als berk, esdoorn, haagbeuk en nog een paar
soorten die na verwonding bloedt in het voorjaar.

Van deze eigenschap wordt door de mens dankbaar gebruik gemaakt door sap van berken (cosmetica) en esdoorn (siroop/zoetstof) af te tappen. Bij een berk kan dit oplopen tot enkele liters per dag.

De genoemde boomsoorten kunnen zich in het voorjaar (begint al bij voldoende warmte eind januari/begin februari) niet tegen de beschadiging verweren.

De druk van de sapstroom is vlak voor en bij het uitlopen van de bladeren enorm groot en ze hebben niet het vermogen de kapotte cellen te dichten. Met als gevolg dat er veel energierijk vocht voor de boom verloren gaat en hoger groeiende knoppen/bladeren niet bereikt.

Bij ernstige verwonding kan het lijden tot sterfte van twijgen en takken. Bij
kleine beschadigingen zal een boom niet dood gaan, maar het is geen leuk
beeld steeds vocht uit een wond te zien druppelen. bij forse beschadiging
kan afsterven wel het gevolg zijn.

Wilt u de noot snoeien, wacht daar dan mee tot de zomer wanneer de boom
volledig in blad zit en de jonge twijgen zijn gegroeid. De boom kan dan de
beschadiging (snoeiwond) dichten zodat er het volgende groeiseizoen geen
vocht uitkomt.